Filial Terapinin Temel Teknikleri Nelerdir?
Filial terapi, ebeveynin çocuğuyla oyun temelli ve ilişki odaklı bir bağ kurmasını destekleyen, kanıta dayalı bir müdahale modelidir. Çocuk merkezli oyun terapisinin temel teknikleri ebeveyne öğretilir ve hedef, çocuğun duygusal ihtiyaçlarını anlayan, güvenli bağlanmayı destekleyen bir ilişki kurmaktır. Bu yöntemler, haftalık özel oyun zamanlarında düzenli ve yapılandırılmış şekilde uygulanır.
- Takip Etme (Çocuğu İzleme) Becerisi
Filial terapinin en temel tekniği çocuğu oyun içerisinde izleme becerisidir. Bu teknik, ebeveynin oyunu yönlendirmeden çocuğun seçimlerine alan tanıması, ritmini takip etmesi ve onun temposunda ilerlemesini sağlar. Çocuğun liderlik ettiği bu yapı, terapi sürecinin duygusal güven temelini oluşturur.
- Duyguları Yansıtma
Ebeveyn, çocuğun oyun sırasında ortaya çıkan duygularını sözel olarak ifade eder. Duygu yansıtma, çocuğun kendi duygularını tanımasını ve düzenlemesini kolaylaştırır.
- Tanımlayıcı ve Betimleyici Dil Kullanma
Özel oyun saatinde ebeveyn, çocuğun eylemlerini eleştirmeden tanımlar: “Kuleyi yıkıp tekrar yaptın.” “Figürü tam ortaya yerleştirdin.” Bu teknikle, çocuğun davranışının fark edilmesini sağlar ve “görülme” duygusunu güçlendirir.
- Sınır Koyma
Filial terapide sınır koyma davranışı durdurmak için değil, ilişkiyi ve güveni korumak için yapılır. Yani cezalandırıcı değil ama sadece güvenlik ve yapı amaçlıdır. Ebeveyn sınır koyarken sakin, net ve açıklayıcı bir dil kullanır. Bu yöntem hem tutarlılığı sağlar hem de çocuğun özgürlük alanı içinde güvenli kalmasına katkı sağlar.
- Özel Oyun Zamanı
Filial terapinin merkezinde haftada bir kez yapılan özel oyun zamanı bulunur. Bu süre boyunca ebeveyn çocuğa tamamen odaklanır ve koşulsuz kabul alanı oluşturur. Özel oyun zamanı; duyguyu yansıtma, takip etme, sınır koyma ve tanımlayıcı dil gibi tüm terapötik tekniklerin uygulandığı yapılandırılmış bir süreçtir.
- Geri Bildirim ve Süpervizyon Süreci
Filial terapiye eşlik eden önemli bir teknik de geri bildirimdir. Terapist, ebeveynin uyguladığı özel oyun zamanlarını değerlendirir; güçlü yönleri destekler ve geliştirilmesi gereken noktaları aileye öğretir. Bu süreç, ebeveynin terapötik becerilerinin güvenle ilerlemesini sağlar.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Yapılandırma ne demek?
Filial terapide yapılandırma, oyun sürecinin zaman, sınır ve kurallar açısından net bir çerçeveye sahip olmasıdır.
Empatik dinleme nasıl uygulanır?
Empatik dinleme, çocuğun söylediklerini veya oyunla ifade ettiklerini dikkatle takip edip duyguyu anlayarak geri yansıtmaktır. Ebeveyn, eleştirmeden, kesmeden ve yönlendirmeden “Seni anlıyorum” mesajı verir.
Çocuğun liderliğini takip etmek ne anlama gelir?
Bu, oyun sırasında kontrolün tamamen çocukta olması demektir. Çocuk oyunu seçer, hikâyeyi kurar ve tempo belirler; ebeveyn ise müdahale etmeden onun ritmine uyum sağlar.
Sınır koyma nasıl yapılır?
Filial terapide sınırlar sakin, net ve güvenlik odaklı bir dille konur. Ebeveyn önce duyguyu kabul eder, ardından güvenli olmayan davranışı durdurup alternatif sunar.
Empati nasıl desteklenir?
Ebeveyn, çocuğun duygularını adlandırarak, kabul ederek ve yargılamadan karşılayarak empatiyi destekler. Çocuğun deneyimini anlamaya yönelik bu tutum, onun da başkalarının duygularını fark etme becerisini güçlendirir.
