Evde DEHB Destek Yöntemleri Nelerdir
DEHB’li bir çocuğa ebeveynlik yapmak, hem sabır hem de anlayış gerektiren bir süreçtir. Evde yapılacak küçük ama etkili değişiklikler, çocuğun dikkatini toplamasını, davranışlarını düzenlemesini ve kendine güven duymasını kolaylaştırır. Aşağıda, ailelerin günlük yaşamda uygulayabileceği basit ama bilimsel olarak etkili bazı yöntemler yer alıyor.
Günlük Düzeni Sadeleştirin
DEHB’li çocuklar belirsizlikte zorlanırlar. Günün genel akışını mümkün olduğunca aynı tutmak, onlara güven verir. Sabah kalkış, ödev, oyun ve uyku saatlerinin önceden belli olması, çocuğun gününü öngörmesini ve kontrol duygusunu güçlendirir.
Kısa Konuşun, Net Olun
Uzun cümleler yerine tek adımlı, anlaşılır yönergeler verilmesi önemlidir. “Odanı topla” demek yerine “Önce kitaplarını yerine koy, sonra oyuncaklarını sepete koy.” gibi cümleler, çocuğun dikkatini daha iyi yönlendirir.
Küçük Başarılarını Fark Edin
DEHB’li çocuklar sıklıkla kendileri hakkında eleştiri duyarlar, bu yüzden başarılarılarının fark edilmesi onlar için çok değerlidir. “Bugün ödevine hemen başladın.” gibi basit bir takdir cümlesi bile motivasyonu yükseltir ve olumlu davranışların tekrarlanmasını sağlayacaktır.
Enerjisini Yönlendirin
DEHB tanısı olan çocuklar genellikle yüksek enerjiye, hareket etmeye ve aktif kalmaya doğal bir eğilim gösterirler. Bu enerjiyi bastırmak yerine doğru yönlendirmek, hem dikkat becerilerini hem de duygusal dengelerini olumlu yönde etkiler. Günlük yaşamda yürüyüş, bisiklet sürme, yüzme ya da takım sporları gibi aktiviteler odaklanmayı artırır ve stresi azaltır. Özellikle ritim içeren sporlar (yüzme, basketbol, dans gibi) beden farkındalığını geliştirir ve çocuğun enerjisini sağlıklı biçimde yönlendirmesine yardımcı olur.
Çalışma Alanını Düzenleyin
Dikkat dağıtıcı unsurları ortadan kaldırın. Sade bir masa, yeterli ışık ve sessiz bir ortam, çocuğun dikkat süresini uzatmasında yardımcı olacaktır. Ayrıca, çalışma sürelerini kısa tutup aralara molalar koymak odaklanmayı kolaylaştırır.
Ekran Süresini Akıllıca Yönetin
Uzun ekran kullanımı, dikkat süresini kısaltabilir ve uyku düzenini bozabilir. Okul öncesi dönemde ekran süresi 30 dakika, okul çağında ise 1–2 saati geçmemelidir. Ekran öncesi-sonrası geçişleri önceden haber verin ve mümkünse içerikleri birlikte seçin.
Gerekirse Profesyonel Destek Alın
Evde yapılan düzenlemelere rağmen zorluklar devam ediyorsa, bir uzmandan destek almak hem çocuğa hem aileye rehberlik sağlar. Oyun terapisi, davranışsal terapi veya ebeveyn danışmanlığı bu süreçte oldukça faydalıdır.
SIKÇA SORULAN SORULAR
- DEHB evde nasıl farkedilir?
Evde DEHB genellikle çocuğun dikkatini sürdürememesi, yönergeleri tamamlamada zorlanması, sık sık eşyalarını kaybetmesi, ani düşünmeden tepkiler vermesi ve yerinde duramaması gibi durumlarla farkedilebilir. Davranışlar süreklilik gösteriyorsa uzman değerlendirmesi önerilir. - Günlük rutin nasıl oluşturulur?
Rutin, çocuğun gününü öngörebilmesi için sabit bir çerçeve sunmalıdır. Kalkış, ödev, oyun ve uyku saatleri mümkün olduğunca aynı kalmalı; görevler kısa, net ve görsel desteklerle planlanmalıdır. - Aile toplantılarının etkisi nedir?
Aile toplantıları, çocuğun kendini ifade etmesine ve karar süreçlerine dahil olmasına imkân tanır. Düzenli yapılan kısa toplantılar aile içi iletişimi güçlendirir, sorunların cezayla değil çözümle ele alınmasını sağlar.
- DEHB evde nasıl farkedilir?
- Okul ile ev uyumu nasıl sağlanır?
Ebeveyn ve öğretmen arasında düzenli iletişim kurulmalı, aynı dil ve yaklaşım sürdürülmelidir. Evde uygulanan rutinler ve davranış yönetimi yöntemleri okulda da desteklendiğinde, çocuk için güvenli ve tutarlı bir öğrenme ortamı oluşur.
