Eğitimde Trendler
“ROBOTİK KODLAMA”
SPOT: Her geçen yüzyılda eğitimin uğradığı değişimler o yüzyıla damgasını vurmuştur. Eğitim ile yeterince meşgul olan ve değer veren toplumlar bu değişimleri lehlerine çevirirken, aksini yapan toplumlar ise durumun aleyhlerine dönmesine sebep olmuşlardır.
İnsanoğlu tarihin başlangıcından beri hayatını kolaylaştıran icatların peşinde olmuştur. Dünya teknoloji tarihi, tekerleğin icadıyla başlayan, su ve buhar gücüyle devam eden endüstriyel devrimlerin ardından, gelen dijitalleşmeyle beraber çok uzun bir yol kat etmiştir. Dijitalleşmenin yaygınlaşması ile bu dönüşümler çok hızlı olmaya başlamıştır. Bu teknolojik gelişmelerin en popüleri ve sürekli gündemde olmayı başaranı ise kuşkusuz robotlar olmuştur. Bu alan sıradan insanlar için dahi hep ilgi çekici ve merak konusu olmuştur.
SPOT: Eskilerin geleceğe dair trendi olan “Benim çocuğum doktor olacak.” sözü yerini, “Benim çocuğum robotik kodlama öğreniyor.” sözüne mi bırakıyor?
Geleceğin Bugünü
Robotik alanının sadece teknoloji ve sanayide değil eğitim alanında da ön plana çıkması her toplumun olduğu gibi her bireyin de dikkatini üzerine çekmesine neden olmuştur. Bir zamanların unutulmaz söylemi idi: “Benim çocuğum büyüyünce doktor olacak.” Birkaç nesil bu sözlerin tesiri ile büyüdü; ancak cümle geleceğe dair sadece bir cümle olarak kalırdı pek çok kimse için. Çünkü bu sözleri sarf eden ailelerden çoğu bilmezdi bu cümlenin altını doldurmak için hangi imkanlar gerekli ve neler yapmak lazım. Ama o zamanın ebeveynleri için çocuğunun geleceğine dair kurulabilecek en güzel cümle idi. Belki de kendi imkânsızlıklarının, elde edemediklerinin çocuğu için de olmaması adına bir teselli veya temenni cümlesiydi.
Şimdiler de ise “Benim çocuğum robotik kodlama öğreniyor.” sözü eğitimde en popüler sözler arasında yerini aldı. Bu söz eskilerin sözünden farklı olarak geleceğe değil şu ana hitap eden bir söz. Hatta daha çocuk ilk kelimelerini söyleme mücadelesi verirken dahi ebeveynlerin gündeminde olan bir söz.
Avantaj mı? Dezavantaj mı?
Çağın hatta geleceğin teknolojisi ile çocuğu donatmak aslında ne kadar güzel bir düşünce. Çocuğunu geliştirmeyi istemek, onu gelecekte karşılaşacağı durumlara hazırlamak, ona vizyoner bir hayat yolu çizmek. Eskilerin çocuğunun doktor olması için yapabilecek pek fazla bir imkân ya da olanakları yokken, şu an bu cümlelerin altını doldurabilecek çok fazla imkanlar var.
Yeni bir alan olması, herkesin rağbet göstermesi her ne kadar avantajlı olsa da suiistimale de açık bir alan haline gelmesine sebep olmaktadır. Özellikle akademik temelden uzak, pedagojik ilkelere sahip olmayan kişi ya da kurumların bu eğitime yönelmesi bu riskli durumu daha da karmaşık hale getirmektedir.
Tabii ki ulaşılabilir, talepleri karşılayabilir bir alan olması istenir. Ancak bu alanda eğitim vermek bir yana kendisi dahi yeterli eğitime sahip olmayan pek çok kişinin işin içine girmesi ile sorunlar giderek artmaktadır.
İşin olumlu ve güzel tarafından bakacak olursak; birçok eğitim kurumu (başta okullar ve kurs merkezleri) artık bu eğitimleri her yaş düzeyinden çocuklara sunmaktadır. Gerek yurt içi gerekse yurtdışında, bu eğitimi destekleyecek nitelikte eğitim materyalleri geliştirilmekte ve pek çok dijital platform oluşturulmakta hatta özel yazılım programları sunulmaktadır. Bununla berber öğretmenler ve veliler nezdinde de ilgi görmekle beraber talep ve teşvik edilmektedir.
Bu imkanların bu kadar çok olması bir avantaj gibi görünse de belki de öyle değildir. Çok olmak ya da çoğunluk olmak acaba doğru olduğunu gösterir mi? Çoğunluk her zaman doğru demek midir?
Acaba popülaritesine kapıldığımız bu heyecan verici, güçlü, gelecek vadeden kavramlar gerçekten bu kadar güçlü mü yoksa fazlaca şişirilmiş bir balon olabilir mi? Bir de bu cümlelerin devamı “yapay zeka” olarak gelince o zaman daha bir büyüleyici, etkileyici oluyorlar. Kavramların gücünde sorun yok aslında, gerçekten güçlü kavramlar ve geleceğin odak noktasındalar. Bizim asıl sorgulamamız gereken bu kavramların çocuklar için nasıl, ne şekilde uygulandığı ve öğretim metotları.
Peki, bu kavramlar gerçekte ne anlama geliyor? Ya da doğru soru şöyle olmalı belki; bu kavramlar çocuk için gerçekte ne anlama geliyor?
Öncelikle kavramlar doğru anlaşılmalı ki doğru sonuca ulaşılabilsin. Bu kavramların tamamı tek başına onlarca kitaplık konular. Ama bizler popüler kültürün etkisiyle bu kavramları o kadar kısa ve altını doldurmadan çocuklarımız için istiyoruz ki. Neyi istediğimizi, ne kadar istediğimizi bilmiyoruz bazen aslında. Burada herkese görevler düşüyor. Özellikle ebeveynler eğitimin içeriğini, kazanımlarını, öğrenci seviyesine uygunluğunu, gerçek hayatla olan ilişkisini ve eğitim neticesinde ortaya çıkacak ürünleri mutlaka sorgulamalılar. Bu eğitimi ne amaçla almalıyım sorusunun net cevapları olmalı.
Bu sistemi en iyi şekilde eğitimsel olarak uygulayabilmek adına, sistemin temel unsurlarını, kavramsal tanımlarını iyi anlamak ve ayırt etmek elzemdir.
SPOT: Robotik kodlama konusuna salt robot olarak bakmak en temel hatadır. Bu alan mühendislikle beraber sosyal ve beşerî bilimlerin tamamına hitap eden disiplinler arası bir bilim dalıdır. Eğer bu gözle bakılmazsa robotik kodlama, dijital bir ekran karşısında bir karakteri sağa sola hareket ettirmekten öteye geçmez.
Sistemin Temel Bileşenleri
Robot; otonom veya önceden programlanmış görevleri yerine getirebilen elektro-mekanik bir cihazdır. Güncel tanımı ile robotlar, elektronik ve mekanik birimlerden oluşan, algılama yeteneğine sahip olan ve programlanabilen cihazlardır.
Robotik, bazı görevler için insanın yerini tamamen alabilecek, bazı görevler için ise insanlara yardım edebilecek sistemlerin hazırlanmasıyla ilgili çalışmaları kapsayan bilim dalıdır.
Kodlama, herhangi bir konu adının ya da bilginin simgesini belli kurallar gereğince, gözle görünür ya da makineyle okunur biçiminde kart, şerit, disk üzerine geçirmedir. Robotik açısından da kısaca bir bilgisayar sisteminin ya da robotun anlayabileceği talimatların metin olarak tamamıdır.
Yazılım, bir bilgisayarda donanıma hayat veren ve bilgi işlemde kullanılan programlar, yordamlar, programlama dilleri ve belgelemelerin tümüdür.
Robot, robotik, kodlama, yazılım, bu geniş kavramlar yukarıda yazılanlar kadar kısa olarak bile ele alındığında, sunulan eğitimlerin gerçekte ne anlama geldiği hakkında fikir sahibi olunabilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus ise bu kavramların yaş gruplarına göre ne anlama geldiğini bir uzman eşliğinde değerlendirmek gerekir. Özellikle küçük yaş gruplarında sunulan eğitimler bir robotik eğitimi değil robotik bilimine giriş için zemin oluşturma çalışmaları olmalıdır aslında.
Robotik kodlama konusuna salt robot olarak bakmak en temel hatadır. Bu alan mühendislikle beraber sosyal ve beşerî bilimlerin tamamına hitap eden disiplinler arası bir bilim dalıdır. Eğer bu gözle bakılmazsa robotik kodlama dijital bir ekran karşısında bir karakteri sağa sola hareket ettirmekten öteye geçmez. İşin temel mantığı, felsefesi, matematiği, teknolojik değeri, bilimi, zihinsel gelişim süreçleri gibi hususların tamamı alınıp sadece ekranda oynayan bir kedi karakterine indirgenmiş olur.
