21.Yüzyıl Öğrenme Tekniği Zihin Haritaları
Zihin haritaları; beynin doğal öğrenme yapısına göre tasarlanmış, beynin her iki lobunu aynı anda uyaran ve beyinde çok sayıda bağlantı noktası oluşturarak, öğrenmeyi hızlandırıp kolaylaştıran 21. Yüzyıl öğrenme tekniğidir. Öğreneceğini bilmeden çalışmak, akıntıya karşı kürek çekmek gibidir. Yoğun ve yorucu bir çalışmanın sonucunda kısa süreli belleğimize bir şeyler atabiliriz. Ancak bu bilgilerin çok az bir kısmı, uzun süreli belleğe kaydedilir. Beynimizin öğrenme yöntemlerini bilirsek başarıya ulaşmak hiç de zor olmayacaktır.
Zihin haritaları, bilginin görselleştirilip hafızaya alınmasında kullanılan oldukça etkili bir yöntemdir. Haritanın ortasında merkezi bir fikir veya bir konu vardır. Merkezden yayılan, beynin sinir hücrelerini andıran dallar ve alt başlıklar bulunur. Zihin haritaları, beynin sevdiği kavramlardan oluşan çizgiler, semboller, kelimeler, renk ve görüntüler kullandığı için doğal bir organizasyon yapısına sahiptir. Zihin haritaları, tekdüze bilgilerden oluşan uzun bir listeyi, beynin doğal işleyiş biçimine uygun olarak; renkli, akılda kalıcı ve son derece düzenli bir şemaya dönüştürür.
Denge çok önemlidir. Sağ ve sol bacak nasıl birlikte uyum içinde çalışıyorsa sağ ve sol beyin de birlikte çalışmalıdır. Sol lob alt alta yazılan kelimeleri, listeleme yöntemini, sıralamaları ve sayıları; sağ lob ise renkli ve neşeli olan her şeyi sever. Zihin haritaları, sağ lob (renkler, resimler vb.) ve sol lob (sözcükler, mantık, sayılar vb.) becerilerinizi birleştirir ve bu şekilde performansınızı arttırır. Yani, beyniniz problemleri çözmeye çalışırken de en üst performansında çalışır.
- Yüzyıl Öğrenme Tekniği: Zihin Haritaları
Geleneksel eğitim anlayışı ile süregelen eğitim sistemimizde öğretmen hep merkezde, öğrenci ise bilgiyi ezberleyen konumunda olmuştur. Bu durum öğrencinin beyin gücünü sınırlı kullanmasına ve üretkenliğinin yok olmasına neden olmuştur. Geleneksel eğitim yaklaşımında bilginin kaynağı, öğretmen olduğu için öğrenme, bilgi aktarımı şeklinde olmuştur. Bu eğitim sisteminde öğrenciden düşünme ve problem çözme becerileri beklenmesi, sistemin kendisi kadar yanlış olur. Son yıllarda yaşanan teknolojik ve toplumsal gelişmelerle birlikte geleneksel eğitim anlayışında da köklü değişimler yaşanmıştır. Ezberleyen öğrenci modeli yerini; araştıran, sorgulayan, problem çözebilen öğrenci modeline bırakmıştır. Teknoloji sayesinde bilgiye ulaşmak son derece kolaylaştığı için öğrencinin ulaştığı bilgileri kategorize etmesi ve anlamlı hale getirmesi istenmektedir. Zihin haritaları tekniği, etkili bir not alma tekniği olduğu için öğrencilerin okuduklarını anlamaları ve anlamlandırmaları için önemli bir araçtır. Öğrendiklerinden, düşündüklerinden hareketle yeni bilgi ve düşüncelere ulaşan öğrenci, okuduklarını daha kolay anlayacak ve öğrendiklerini hatırlamada zorlanmayacaktır.
Öğretmenlere göre zihin haritaları tekniğinin olumlu yanları; kalıcılık sağlaması, eğlenceli olması, bilgiyi görselleştirmesi, öğrenmeyi sistemli hale getirmesidir. Öğretmenlerin bu görüşleri dile getirmelerinin temel sebepleri arasında; zihin haritalama tekniğinde klasik metinden ziyade renk, görsellik ve anahtar kelimelerin kullanılması, öğrencilerinin bu tür tekniklerle oluşturulan öğrenme ortamlarından daha çok keyif alması sayılabilir. Öğrenmeyi öğrenmek, öğrendiklerini organize edip gerektiğinde hatırlayabilmek, eğitimin temel öğeleri olarak kabul edilebilir. Eğitim ve öğretim ortamları, önceden belirlenmiş içeriğin doğrudan aktarıldığı yerler değil; öğrenmeyi anlamlı hale getiren, öğrenme esnasında öğrenciyi işin içine katan yerler olduğunda daha etkili olur. Öğretim uygulamalarının tasarımlanmasında ve uygulanmasında öğretmenlerin hangi konuyu nasıl öğreteceklerinden çok, öğrencileri hangi durumlarda işin içine daha aktif katılabileceklerini düşünmeleri gerekir.
Zihin Haritaları Neden Önemli?
- Resim ve şekille not tutma metotlarıyla öğrenmeyi eğlenceli hale getirir.
- Haritayı çıkarırken bilgi ve fikirlerin daha çok özümsenmesi sağlanır ve konsantrasyonu artırır.
- Klasik ve uzun notların aksine, edinilen bilginin tekrarını ve hatırlamayı kolaylaştırır.
- Daha az zamanda daha çok iş yapmayı sağlar.
- Hafıza ve hayal gücünü geliştirir.
Öğrenci, öğrenme sürecinde ne kadar aktif olursa öğrenme de o kadar verimli olacaktır. Zihin haritaları; öğrenme ortamlarında hem öğretmen hem de öğrenciler tarafından bilgiyi sunma, saklama ve hatırlamayı kolaylaştırmada rahatlıkla kullanılabilen mükemmel bir tekniktir. Zihin haritaları tekniğinin sınıf içinde öğretmen tarafından etkili bir şekilde nasıl kullanılabileceğine dair örnek uygulamaları inceleyelim.
Aynı konunun haritasını, öğretmen ve öğrenci farklı şekilde oluşturabilir. Hatta aynı konu daha sonra tekrar ele alındığında yeni öğrenmeler sayesinde dallara eklemeler de yapılabilir. Bu durumu şöyle örneklendirebiliriz: Ortaokulda öğrendiğiniz “Fetih Hazırlıkları” konusuna, okuduğunuz bir kitaptan edindiğiniz bilgileri ekleyebilirsiniz. Zihin haritaları tekniği bu yönüyle bizlere dinamik bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir.
Zihin haritalama tekniği doğal bir öğrenme tekniği olduğu için oluşturulan haritaların kişiden kişiye farklılık göstermesi son derece olağandır. Öğrenmenin gerçekleşebilmesi için de bu farklılığın olması istenmektedir. Çünkü zihin haritaları tekniği, ezberlemeyi değil öğrenmeyi esas alan bir tekniktir.
“Bir 100 metre koşucusu hayal edin. Sağ eliyle bacağını tutuyor ve bu şekilde koşmaya çalışıyor. Ne kadar başarılı olabilir? İşte biz de beynimizin sadece bir lobunu kullandığımızda ancak o koşucu kadar başarılı olabiliriz.”
FETİH HAZIRLIKLARI
Bizans’ın Savunma Hazırlıkları:
- Haliç’ten gelebilecek Türk akınlarına karşı Haliç’in ağzı zincir ile kapatıldı.
- Surlar ve kaleler tamir ettirildi.
- Avrupa devletlerinden yardım istendi.
- Bizans’ın en önemli silahlarından birisi olan hem karada hem de suda yanabilen Rum ateşi hazırlandı.
Bu örnekte zihin haritası, öğretmen tarafından hazırlanmış olup içerik sunumunda kullanılmıştır. Zihin haritasından görüldüğü üzere, bilgiler, belirli bir düzen içinde ve görselleştirilerek sunulmuştur. Bu uygulama, hem bilgilerin kolayca öğrenilmesini sağlayacak hem de istendiğinde hatırlamayı kolaylaştıracaktır.
Osmanlı Devleti’nin Hazırlıkları
Osmanlı Devleti’nin İstanbul’un fethi için yaptığı hazırlıklar:
- Bizans’a Karadeniz’den gelecek yardımları engellemek ve kuşatma sırasında üs olarak kullanılmak üzere, Yıldırım Bayezid zamanında yapılmış olan Anadolu Hisarı’nın karşısına Rumeli Hisarı yapıldı.
- Avrupa’dan gelebilecek yardımları engellemek ve İstanbul’u denizden de kuşatmak amacıyla 400 parçalık büyük bir donanma kuruldu.
- Surların üzerinden aşırtma atışlar yapacak havan topları ve surları yıkmak için “Şahi” adı verilen büyük toplar yapıldı.
- Surlara yaklaşmayı ve tırmanmayı kolaylaştırmak amacıyla tekerlekli kuleler yapıldı.
- Kuşatma sırasında sınırların güvenliği için Macaristan, Sırbistan, Eflak, Venedik ve Karamanoğulları ile barış antlaşmaları yapıldı.
Şimdi Sıra Sizde
Aşağıdaki adımları sırasıyla takip ederek siz de bir zihin haritası oluşturabilirsiniz.
- Bir konu düşünelim ve bunu sayfanın ortasına yazalım.
- Ana fikrimizin alt başlıklarını belirleyelim ve merkezden onlara birer dal çizelim.
- Oluşturduğumuz her bir alt dal için en az iki ana nokta düşünelim ve bunlar arasında da dallar oluşturalım (çizdiğimiz her dal sonunda, haritamız bir ağ gibi görünmeye başlayacak).
- Dallarda mümkün olduğunca az kelime kullanalım.
- Kalıcılığı artırmak için dallarımıza görseller ekleyelim.
Sadece bir kalem ve bir kâğıtla zihin haritası oluşturmak mümkündür. Kalemler renkli olduğunda kalıcılık daha da artacaktır. Bunun nedeni ise beynimizin, renkleri sevmesidir.
