Ahilik Eğitim Sisteminden Yeni Nesile Yetenek Atölyeleri
Bilginin hayat bulduğu, yaparak yaşamayı öğreten, eğlenerek ve tecrübe ederek bilgiyi kalıcı kılan, beceri temelli öğretim yöntemidir atölyeler. Basit, uygulanabilir ve sürdürülebilir yapıları ile her yaş ve gruptan öğrencilere göre uyarlanabilir. Önemli olan nokta, bu atölyelerin, zamana uyan, geleceğe hazırlayan ve topluma yön veren bir mimaride kurgulanmasıdır.
Yeni Eğitim Sistemlerinde Atölye Eğitimleri Niçin Yeniden Ön Plana Çıktı?
Son zamanlarda, Z Kuşağı eğitimlerinde atölye eğitimlerinin yeniden ön plana çıkmasının elbette birçok sebebi var. Yeniden ön plana çıkması diyoruz çünkü atölye eğitimi anlayışı sadece son 5-10 yıldır başlatılmış veya uygulamaya konmuş eğitim anlayışları değildir. Selçuklu Devleti ve Osmanlı Devleti’nde de bu eğitim yaklaşımlarının Ahilik eğitimlerinde, Enderun mekteplerinde ya da şehzade eğitimlerinde yüzyıllarca aktif olarak kullanıldığı bilinmektedir. Günümüzde ise bir toplumun gelişmiş sayılabilmesi için hizmet, eğitim, ekonomi ve teknoloji sektörlerindeki uygulamalar, belirleyici etki göstermektedir. Teknolojinin gelişmesi, yaşam standartlarının artması, nüfusun belli bir noktaya ulaşması; X, Y, Z kuşağı gibi kavramların ortaya çıkmasına sebep olan toplumsal değişim ve gelişimlerin yaşanması, yeni neslin geleceğinden endişe duyulmasına neden olmaya başladı. Kuşaklar arası beklentilerin farklılıklar göstermesi ile eğitim sistemleri de sorgulanır hale geldi. Bu sebeple de birçok eğitim yaklaşımı ve uygulamaları ortaya atıldı. Ülkeler, gelişmişliklerine göre çıkar yol arar oldular. 2000’li yılların başında Batı ülkeleri (Finlandiya, Kanada, İngiltere) eğitim anlayışlarında ön planda olurken son zamanlarda Uzak Doğu (Güney Kore, Japonya, Singapur) ülkelerindeki eğitim yaklaşımları dikkat çekmeye başladı. İşte bu söylediklerimiz doğrultusunda, dünyadaki tüm gelişmeler, toplumların en temel kaygısının ‘üreten, muhtaç olmayan, düşünen, fikir ortaya koymakla kalmayıp icraata döken ve toplumun gelişmesine katkı sağlayabilecek nesiller yetiştirmek’ olduğu sonucuna ulaşıyoruz. Atölye eğitimlerinin önemi de toplumların bu temel kaygısını aşabilmek için eğitimciler tarafından yeniden uygulamalara dökülür hale gelmiş oldu. Tabi bu sistem ve eğitimler zamana, nesillere, kültürlere uygun olarak revize edilmiş ve her ülkenin gelişmişlik düzeyine ve gelecek planı hedeflerine göre uygulanmaya başlamıştır. Atölye eğitimleri, en güncel eğitim sistemlerinde ‘insanı, bugüne ve yarına hazırlayan eğitimler’ olarak önemli bir yer edinmiştir.
Atölye Eğitimlerinin Öğrencilere Katkıları
Atölye eğitimleri, öğrencilere üretmeyi öğreten ve teşvik eden, kendi kendine yetebilen bir birey olmayı hedef edindiren, grup ve takım çalışmaları ile sosyalleştiren, özellikle teknoloji alanı olmak üzere birçok farklı konuda yetenek ve hobi edindiren, öğrenme keyfiyetini artıran eğitim ortamlarıdır. Beceri ve tasarım temelli uygulamalar ile hayata hazırlayan, teknolojiyle gelen ama tembelliğe sebep olan yaşam standartlarının ötesine aşmayı öğretir.
Atölye eğitimleri, bütüncül bir sistem dairesinde mühendislik, sanat, zanaat, matematik, fen bilimleri ve teknoloji alanlarını birleştirerek; öğrencilerin takım çalışması becerisi kazanmalarını, analitik düşünmelerini, farklı öğrenme grupları ile etkileşimler kurmalarını, bildiklerini güncel olaylar ile ilişkilendirmelerini ve ürünlerini girişimci bir ruhla sunmalarını sağlar. Öğrencilerin keşfederek ve uygulayarak öğrenmelerini hedefler.
“Yapılan araştırma sonuçlarına göre dünyada eğitim seviyesinde ilk sıralarda bulunan ülkelerin eğitim sistemleri “çabayı, gayreti” doğuştan gelen “zekâdan” üstün tutuyor ve sistemlerinin çok net öğrenme çıktıları ve hedefleri bulunuyor.”
Atölye Eğitimlerinin Faydaları
- Motive edicidir çünkü gerçek hayatta da uygulanabilir.
- Neden – sonuç ilişkisi kurabilmeyi öğretir.
- Daha ayrıntılı, daha derin düşünmeye teşvik eder.
- Hata yapmanın, her şeyin sonu olmadığını, yeniden denemeyi, sabrı ve sebatı öğretir.
- Takım çalışmaları ve bireysel çalışmalarda verimliliği artırır.
- Doğru iletişim kurmayı, sosyalleşmeyi, kendini ifade edebilmeyi geliştirir.
- Doğruyu, yanlışı, ayırt etmeyi, seçiciliği öğretir.
Dünyada Uygulanan Belli Başlı Atölye Eğitimleri / Atölye Sınıfları
Bilgi edinme ile beraber, katılımcıların uygulama becerisi edinmelerinin ve öğrendiklerini uygulamalarının hedeflendiği hemen her konuda atölye çalışması yapılabilir. Adının atölye, kurs, çalıştay, üretim sınıfı, olması önemli değil. Önemli olan aktivite hedefinin çok net tanımlanabiliyor olması ve hedefe uygun olarak program “tasarımının planının” çok incelikli bir çaba ile yapılmış olmasıdır. Adı “eğitim” olan ama atölye formatında gerçekleştirilen birçok eğitim programı olabildiği gibi, adı atölye olup klasik eğitim programı sınırları çerçevesinde gerçekleştirilen birçok çalışma yapıldığına da tanık olabiliyoruz.
Zekâ ve Akıl Oyunları Atölyesi
Zekâ ve akıl oyunları atölyesi, düşünceyi sistematize eden bir eğitim faaliyetidir. Bu atölye, geleceğin yöneticileri olan çocukların stratejik düşünme, mantık yürütme, problem çözme, uzamsal algı becerilerine katkı sağlamayı amaç edinir. Stratejik düşünme, mantık yürütme, problem çözme, uzamsal algı becerileri ile bileşenleri doğru ilişkilendirebilmek ve sonuca ulaşmak için günlük faaliyetlerinin her adımında kullanabilecekleri bir bakış açısı kazandırmakta önem taşır. Bilgiyi, düşünceyi ve hayali, doğru şekilde organize etmek, bu atölyenin temel kazanımıdır.
Bilim Atölyesi
Bilim atölyesi, öğrencinin yeni kavram, prensip ve yasaları kendi yaptığı deneylerle buluş esasına göre öğrendiği bir eğitim ortamıdır. Laboratuvarda, çocuklar sadece öğrenmez, yaşar aynı zamanda. Teorinin ötesinde uygulamalı öğrenme temelli içerikler hazırlanır. Öğrencilerin bilimle ilgili etkinliklere katılmalarına imkân sağlanırken diğer yandan da bilimsel yöntemlerden haberdar olmayı sezdirir. Bu atölyedeki öğrenciler, ihtiyacı olan bilgiyi, yaşayarak öğrenme fırsatı bulur, hayatı daha doğru kavrar, gözlemleme yapmanın yanında analiz ve sentez sürecini benimser.
Temel Elektronik ve Robotik Uygulamaları Atölyesi
Elektronik; fizik, mühendislik ve teknolojinin ortak noktasıdır. Elektrik devrelerinin doğru tasarlanması ve doğru kontrol edilmesiyle ilgilenen bu bilim, öğrencilere, yaşadıkları çağı daha doğru anlatmak için uygulamaya koyulan bir atölyedir. Öğrenciler bu atölye sayesinde motor, elektrik aksamı, elektrikle çalışan düzenekler, sensörler gibi elektronikle ilgili alanlarda bilgi ve donanım kazanırlar. Temel teorik bilgilerin yanı sıra deneysel ve pratik bir ortam oluşturan elektronik atölyesi, öğrencilere elektroniğe dair yaşam becerisi edinme imkânı sağlar. Ülkemizde meslek liselerinde de önem arz eden bir atölyedir. Atölyenin bir diğer faaliyet alanı da robotik uygulamalardır. Robotlar dünyasına giriş yapmamızı sağlayan bu atölyede her öğrenciye, içerisinde sensörler, motorlar, özel devreler ve parçaların olduğu bir kit verilir. Robotik atölyede öğrenciler; robot nedir, robotlar nasıl çalışır, sensörler (algılayıcı) ne işe yarar, hız/güç gibi birçok konuda bilgi sahibi olurlar. Çocukların, mekanik ve robotik alanlarına dair bilgilerini ve becerilerini geliştirebilecekleri ve problem çözme becerilerini kullanabilecekleri robotik atölyesi, teknolojik gelişmelerin takip edilmesi ve onlarla ilgili fikir sahibi olunabilmesi adına çok önemlidir. Bu atölyelerde yaş seviyelerine uygun setler üzerinden de eğitim verilirken, lise ve üzeri seviyelerde direkt saha çalışmaları ile eğitim süreçleri desteklenmektedir.
Düşünme Becerileri Atölyesi
Düşünme becerileri atölyesinde, öğrencilere, düşünmenin önemini, hayatı düşünerek yaşamanın erdemini aşılamak, hedef alınır. Düşünme becerileri atölyesi ile öğrenciler, var olan potansiyellerini doğru kullanmayı öğrenirler. Düşünme becerileri; öğrencilere sıradışı düşünme, olaylara farklı açılardan bakabilme, analojik düşünme, analiz, sentez gibi basamakların öğretilmesini sağlayan, soyut düşüncelerin somut düşüncelere aktarımını amaçlayan etkinliklerden oluşan bir atölye çalışmasıdır. Düşünme becerileri, öğrencilerde yenilikçi düşünmenin boyutları olan özgünlük, akıcılık, zenginlik ve esneklik gibi basamakların geliştirilmesiyle oluşur.
Sosyal Beceriler Atölyesi
İlkokul dönemi çocukların karakter özelliklerini geliştirdiği, sosyal beceriler kazandığı ve sosyal ilişkiler içerisine girdiği, duygusal etkilenme ve rol alma yönünden en açık olduğu dönemdir. Bu dönemde öğretmenler, çocuklar için model aldıkları en önemli figür haline gelirler. İlköğretim öğrencilerinin sosyal ilişkiler eğitimini atölyelerden almaları, onların bu konuyu içselleştirebilmelerine ve uygulamaya koymalarına imkan sağlayacaktır. Sosyal beceriler atölyesi ile öğrencilerin sosyal becerileri ve olumlu karakter özelliklerini kazanmalarını, en üst düzeyde öğrenmelerini hem de öğrendiklerini en üst düzeyde kullanmalarını sağlamayı hedefler. Öğrencinin beden dili, tonlama, vurgu, konuşma prensipleri, diksiyon, empati kurma, problemle karşılaştığında çözüm üretebilme gibi sözel becerilerine yönelik uygulamalı ders içerikleri üretilerek, atölye eğitimleri gerçekleştirilir.
Botanik Atölyesi
Betonlaşan ve sunileşen çevreden çocukları uzaklaştırmak isteyen velilerin, öğretmenlerin; rahatlamak, nefes almak, doğayla iç içe olmak, organik ve doğal üretim yapmak amacıyla yöneldiği atölye eğitimleridir. Belki bir kır kasabasında, köy okullarında sıradan görülebilecek bu atölyeler, artık büyüme hızının dahi ölçülemediği şehirlerin yaşam eklinden dolayı yeni neslin doğadan uzak, yapay bir hayatın içinde yer alması, bu eğitimlerin anlamlı hale gelmesinde en önemli etkeni oynuyor. Öğrencilerin toprakla buluştuğu, bitkileri, sebzeleri tanıdığı, tohumu, sulamanın önemini ve yöntemini öğrendiği, kendisi gibi her canlının ayrı bir özelliği olduğunu kavradığı eğitim ortamlarıdır.
Astronomi Atölyesi (Planetaryum)
Uzayı ve uzayın bilinmeyenlerini öğrenilebileceği astronomi sınıfı, öğrencilerin evreni keşfettiği bir ortam olarak düzenlenir. Evren, galaksiler, nötron yıldızları, yıldız oluşum bölgeleri, gökadalar, kara delikler, beyaz cüceler, cüce gezegenler, asteroitler, süpernova patlamaları, çift yıldızlar, öte gezegenler… Tüm bu kelimelerin cevaplandırıldığı, en derin galaksilerdeki olayların gözlemlenebildiği bir sınıf ortamı oluşturulur. Öğrenciler, atölye çalışmalarında öğrendikleri bilgiler eşliğinde planetaryumda güneş sistemine muhteşem bir yolculuk yaparken, bu atölyede gökbilimin tarihçesinden gelecekteki sürecine kadar bilgiler edinirler. Uzay ve uzay araştırmalarına merakı artar, uzamsal algılamadaki gücü ve hayal dünyası gelişir.
Zihin Haritaları Atölyesi
Dikkat ve konsantrasyon gelişimini sağlamak ve bunun gelecekte çok önemli olduğu
farkındalığının anlaşılması adına yapılan çalışmalar sayesinde, öğrencilerin potansiyellerini açığa çıkarmak, öğrenmeyi, öğrenmenin boyutlarını öğretmek ve geliştirmek, bu atölyenin ana maksadıdır. Bu atölyede geleceğin liderleri olan çocuklarımızın düşünme ve mantık yürütme, okuduğunu ilişkilendirebilmek ve sonuca ulaşmak için günlük faaliyetlerinin her adımında kullanabilecekleri bir bakış açısı kazandırılmaktadır.
Hayal Tasarım Atölyesi
Sanatsal tasarımları ve faaliyetleri içeren bir atölyedir. El becerisini geliştirmeyi, stres atmayı, estetik bakış açısı ve yorumunu kazandırmayı hedefler. İçerisinde bulunan ahşap oymacılığı, çömlek, çini, seramik yapımı, oyuncak ve kukla tasarımı gibi çeşitli alanlar bulunmaktadır. Bu alanlar, çocukların el becerilerini geliştirmeye yardımcı olur. Farklı farklı objelerden, nesnelerden ürünler ortaya koyabilmeyi, bunları yaparken de eğlenebilme ve öğrenebilme yetisini kazanırlar. Çalışmalarını yaparken zaman içerisinde öğrencilerde bir estetik zevk ve sanatsal bakış açısı oluşacaktır. Bu sayede yenilikçi, modern ve farklı eserler ortaya çıkacaktır.
Zarafet Atölyesi
Bu atölye; öğrencilere manevi ve kültürel becerileri edindirmeyi, uygulamalı olarak öğretmeyi ve öğrencinin bu eğitimlerden sonraki hayatında da her daim uygulamasına teşvik etmeyi amaçlar. Adab-ı muaşeret dersleri olarak adlandırılan büyüklere saygı, yemek adabı, misafirlik adabı, arkadaşlık adabı, tuvalet eğitimi, hijyen ve sağlık kuralları, telefonla konuşma adabı, ütü yapma, sofra hazırlama, kendi odasını toplayabilme, evde ailesine yardımcı olabilme gibi birçok gündelik yaşamın içerisinde bulunan temel eğitimleri kapsıyor. Bu atölye eğitimlerine katılan öğrencilerde gündelik hayatta daha mutlu, daha girişken, sorumluluk sahibi, otokontrol denetimi sağlayabilme gibi becerilerin gözlemlendiği, aileleri tarafından belirtilmiştir.
