Eğitim Mi Eğlence Mi?
Oyun, çocuklar için bir ihtiyaçtır. Çocuğun gelişiminin ilk adımlarını ve eğitim hayatının temelini oluşturur. Zekâ ve akıl oyunları ise çocukların zihinsel performanslarını artırmak üzere geliştirilmiş materyallerdir.
Zekâ oyunları alanında yapılan çalışmalar “Oyun oynamakla, zekâ gelişir mi?” sorusunu ortaya çıkarmış ve bu alanda birçok araştırma yapılmıştır. TÜZDER tarafından ilkokul 1. sınıfa devam eden 80 öğrenci üzerinde yapılan bir çalışmaya göre zekâ ve akıl oyunlarının öğrencilerin zekâ ve yetenek skorlarına katkı sağladığı tespit edildi. Bu kapsamda zekâ ve akıl oyunları eğitmenliği kursuna katılan 30 üniversiteli genç tarafından hafta sonları sosyal bir proje olarak 1. sınıfa devam eden 80 öğrenci ile birlikte atölye çalışmaları yapıldı. Projenin başında ve sonunda öğrencilere yetenek ve zekâ testleri uygulandı. Araştırma sonucunda, çalışmaya katılan öğrencilerin farklı kazanımlar elde ettiği görüldü. Öğrencilerde sözel alanda ortalama 6,8; performans alanında ortalama 7,5 ve tüm puan alanlarında ise ortalama 7 puanlık bir artış olduğu tespit edildi.
Oyun Nedir?
Yetişkinlerin “oyun” dediği işlerde, çocuklar, çok iyi çalışırlar ve önceleri iş ve oyun arasında ayırım yapmayı bilmezler fakat yaş olarak büyüdükçe oyun, onlar için daha sevimli hale gelir. Çocuğun büyümesi ve gelişim alanları farklı yoğunlukta ve bir bütünlük içinde oluşur. Bu büyüme ve gelişmede, oyun ve oyuncakların etkisi büyüktür.
Oyun, uzun yıllar çocukların fazla enerjilerini harcadıkları, yaramazlık yapmasını engelleyen ve taklit etme ihtiyacını gideren bir yol olarak düşünülürken, günümüzde birçok uzman tarafından bir “öğrenme sanatı” olarak değerlendirilmektedir.
Atölye Sistematiği Çok Önemli
Zekâ ve akıl oyunları atölyeleri, öğrencilere sosyalleşmeyi, kazanmayı ve kaybetmeyi, problemlere farklı açılardan yaklaşıp çözüm üretmeyi öğretir. Bilgiyi doğru şekilde organize etmek, yeni fikirler üretebilmek ve problemlere çözüm üretebilmek, atölyenin kazanımları arasındadır. Bunun için oyunların sistemli bir şekilde öğretilmesi, oynatılması ve gözlem yapılması gerekmektedir. Öğretmen, öğrenci, mekân ve oyun materyalleri, atölyenin temel bileşenleri arasındadır.
Doğru Bir Atölye Eğitiminin İpuçları
1) Atölye eğitimlerinin sıkıcı olmaması için zamanın çok uzun tutulmaması, dikkat dağınıklığının önüne geçmemizi sağlar.
2) Eğitimler, haftada 2 gün olmak şartıyla 10-12 haftalık bir zamana yayılabilir.
3) Atölyedeki öğrenci sayısı, 15’i geçmemelidir.
4) Mekânın temiz olması, havalandırılması, metrekare başına düşen öğrenci sayısı gibi faktörler, eğitimin verimliliği açısından önemlidir.
5) Eğitim planı yapılır, oyunlar belirlenir ve uygulama aşamasına geçilir. Atölyede, eğitmen dışında bir yardımcı öğretmen bulunabilir. Bu sayede gözlem raporları sağlıklı bir şekilde oluşturulup 12 haftanın sonunda veliye, öğrencinin gelişimiyle ilgili doğru bilgi verilmiş olur.
6) Eğitime; Zetka, Dik-go, Renkli Bardaklar, Çek-Up gibi grup oyunlarıyla başlanabilir. Grup oyunlarıyla başlayan eğitim süreci, bireysel oyunlarla devam eder. Plana uygun olarak strateji oyunları, mantık oyunları ve görsel oyunlar olarak gruplama yapıp süreç tamamlanmış olur.
7) 12 kişilik bir atölyede öğrencileri üçerli gruplara ayırıp dört grup halinde oyunlar oynatılabilir.
Eğitmen Ne Kadar Önemli?
Çocuklar arasında bireysel farklılıklar vardır. Dolayısıyla bazı çocuklar, zaman zaman bir yetişkinin rehberliğine ihtiyaç duyabilir. Çocuğun böyle bir anda, eğitimcinin yanında olduğunu düşünmesi, onu rahatlatacaktır. Oyun, çocuklara deneme yanılma yolu ile problemlerine çözüm getirmelerine yardımcı olur ve çocukların belirli riskleri göze alma deneyimlerini arttırır. Eğitimci; oyunun çocuğa bu katkılarını göz önünde bulundurarak, çocuğa yapacağı rehberliği, bir yöntemle belirlemelidir. Eğitimci, ne aşırı aktif ne de aşırı pasif, geri planda bir tutum içine girmemelidir. İhtiyacı olduğu anda çocuğu gerçekten rahatlatacak ve onu bir ileri düzeye götürecek bir rol üstlenmelidir. Ancak çocuğa, kendi problemini kendi çözebileceği kadar bir süre tanınması gerektiği de göz önünde tutulmalıdır. Eğitmen, çocuk için bir rehberdir. Çocuğun, oyunları evde de oynaması, anne ve babasının sürece dâhil olmasıyla daha verimli hale gelecektir. Bu durum hem aile içi muhabbetin artmasına vesile olacak hem de zamanın verimli kullanılmasını sağlayacaktır. Bu kapsamda anne ve babaların da zekâ oyunlarını öğrenmesi gerekmektedir. Bunun için yetişkinlere yönelik “Zekâ ve Akıl Oyunları Eğitmenliği” kursları düzenlenmektedir.
