Okul Fobisi Olan Çocuğa Ebeveyn Ne Söylemeli?
Okul dönemi her çocuk için yeni bir başlangıçtır; ancak bazı çocuklar için bu süreç yalnızca heyecan değil, yoğun bir kaygı ve korku anlamına da gelebilir. Çocuğun “okula gitmek istemiyorum” sözleri, mide bulantısı, ağlama ya da ayrılma korkusu şeklinde kendini gösterebilir. Bu durumda ebeveynin yaklaşımı çocuğun duygusal güvenliği açısından önemli bir rol oynar.
Okul Fobisi Nedir?
Okul fobisi, çocuğun okula gitme düşüncesiyle birlikte yaşadığı yoğun kaygı ve kaçınma davranışıdır. Genellikle 5–10 yaş arası çocuklarda görülür ve “okulu sevmemek”ten farklıdır. Çocuğun korkusu çoğu zaman okulun kendisine değil; ailesinden ayrılmaya, kontrol duygusunu yitirmeye ya da başarısız olma ihtimaline yöneliktir. Okul fobisi genellikle sosyal etkileşimler, akademik baskılar veya zorbalık gibi dışsal faktörlerden kaynaklanabilir. Ayrıca, ailevi sorunlar veya geçmişte yaşanan travmatik deneyimler de okul korkusunun gelişiminde rol oynayabilir.
Ebeveyn Ne Söylemeli?
Çocuğun kaygısını azaltmanın yolu, onu duygusal olarak güvence altına almaktan geçer.
- “Seni anlıyorum.”
“Okula gitmek seni biraz korkutuyor olabilir, bu çok anlaşılır bir duygu.” Çocuğun duygusunu kabul eden ifadeler, onun endişesini geçerli kılar ve yalnızlık hissini azaltıcı olabilir.
- “Birlikte aşabiliriz.”
“Bu duyguyu birlikte yavaş yavaş atlatacağız. Her gün biraz daha kolay olacak.”
Çocuğun yalnız olmadığını hissetmesi, sürecin doğal bir parçası olduğunu anlamasında faydalı olur.
- “Okul güvenli bir yer.”
“Okulda öğretmenlerin senin yanında olacak. Ben de seni her gün almaya geleceğim.”
Çocuğun dünyasında okulun güvenli bir yer olarak temsil edilmesi, korkunun azalmasını sağlar.
- “Bugün sadece deneme yapıyoruz.”
“Sadece bir süre kalmayı deneyelim, sonra bana anlatırsın.”
Küçük adımlarla ilerlemek, çocuğun kontrol hissini artırmasında yardımcı olur.
- “Seninle gurur duyuyorum.”
“Korkmana rağmen denemen harika, sen çok cesursun.”
Pozitif pekiştirme, çocuğun öz yeterliliğini ve güvenini destekler.
Ebeveyn Tutumu Nasıl Olmalı?
- Sakin ve kararlı olun.
- Okulu tanıyın, öğretmenlerle iletişimde ve işbirliğinde olun.
- Aile içi huzur ortamını koruyun.
- Çocuğun gelişimsel özellikleri dikkate alın.
- Gerekirse uzman desteği alın.
Okul fobisi uzun sürüyor veya çocuğun günlük yaşamını ciddi şekilde etkiliyorsa, bir psikolog ya da psikiyatrist desteği alınmalıdır.
Profesyonel destek, çocuğun kaygısının temel nedenini anlamak ve uygun müdahaleleri planlamak açısından kritik bir rol oynar.
SIKÇA SORULAN SORULAR
- Okul fobisi nedir?
Çocuğun okula gitme düşüncesiyle yoğun kaygı yaşaması ve bu kaygı nedeniyle okula gitmekten kaçınması durumudur. - Fobi belirtileri nelerdir?
Sabah mide bulantısı, ağlama, ayrılmak istememe, baş ağrısı, karın ağrısı ve okula gitmemek için bahaneler üretme sık görülen belirtiler arasındadır. - Okula dönüş nasıl desteklenir?
Süreci küçük adımlara bölün, tutarlı bir rutin oluşturun ve çocuğun kaygısını anlamaya odaklanın; güven duygusunu önceliklendirin ve tutarlı olun. - Okul ile nasıl iletişim kurulur?
Öğretmenle iş birliği içinde olun, çocuğun yaşadığı zorlukları paylaşın ve okulun da aynı dili kullanmasını sağlayın; açık, yargısız iletişim kurun. - Terapi ne zaman düşünülmeli?
Kaygı uzun sürüyor, çocuğun günlük yaşamını etkiliyor veya aile içi çabalar yeterli olmuyorsa bir çocuk psikoloğundan profesyonel destek alınmalıdır.
